วิตามินบำรุงและอาหารเสริมสำหรับผู้หญิงตั้งครรภ์

วิตามินบำรุงและอาหารเสริมที่จำเป็นช่วยเพิ่มสมดุลทางโภชนาการให้คุณแม่และลูกน้อยตลอดระยะเวลาตั้งครรภ์ มีกรณีศึกษาผู้หญิงตั้งครรภ์ 5 เดือนรายหนึ่งซึ่งบอกหมอว่าตนเองน่าจะมีภาวะขาดสารไอโอดีน ในตอนแรกเธอไม่รู้สึกกังวล เธอยังคงออกกำลังกายหนักและรักษาสุขภาพในระหว่างตั้งครรภ์และรับประทานอาหารเสริมบางอย่าง แต่สุดท้ายผลตรวจก็ยังออกมาว่าเป็นโรคขาดสารไอโอดีนระดับเล็กน้อยถึงปานกลาง ซึ่งไม่ใช่เธอคนเดียวที่เป็น เนื่องจากพบบ่อยว่าแม่ท้องมีปัญหาขาดสารไอโอดีนค่ะ ในช่วงตั้งครรภ์ร่างกายต้องการไอโอดีนเพิ่มขึ้น หากได้รับไม่เพียงพอจะส่งผลให้ทารกสมองพิการ ผิดปกติ แท้ง หรือตายก่อนคลอด จึงต้องเสริมไอโอดีนตามความจำเป็น หากคุณแม่กังวลว่าในช่วงที่ตั้งครรภ์ ตนจะบริโภคไอโอดีนไม่เพียงพอ ถ้าเป็นแล้วจะรักษาอย่างไร มาดูกันค่ะ

ความสำคัญของไอโอดีน


ปัญหาขาดสารไอโอดีนสำคัญมากแค่ไหน จะป้องกันได้อย่างไร?


ในระหว่างตั้งครรภ์ฮอร์โมนไทรอยด์จะทำงานมากขึ้นประมาณ 50% เพื่อให้เพียงพอกับความต้องการของคุณแม่และลูกน้อย การขาดไอโอดีนจะส่งผลกระทบอย่างมากต่อพัฒนาการทางสมองของลูกน้อยทั้งช่วงที่อยู่ในครรภ์แม่และหลังคลอดค่ะ นอกจากนี้เด็กเล็กจะเติบโตโดยมีปัญหาด้านพัฒนาการเรียนรู้และการได้ยินช้ากว่าปกติ หากแม่ขาดสารไอโอดีนระดับรุนแรง นั่นหมายถึงอันตรายที่จะเกิดขึ้นทั้งต่อคุณแม่และลูกน้อยในครรภ์ อาจส่งผลให้เด็กเป็นโรคขาดสารไอโอดีน (IDD) ได้เช่นกัน เป็นสาเหตุให้สมองพิการ ร่างกายแคระแกรน และมีความเสี่ยงเป็นโรคเอ๋อ ซึ่งอาการเหล่านี้ไม่สามารถรักษาให้หายได้นะคะ

ไอโอดีนเป็นส่วนประกอบสำคัญในการสร้างฮอร์โมนไทรอยด์ซึ่งเป็นฮอร์โมนสำคัญที่ช่วยในการเผาผลาญพลังงานของร่างกาย การขาดไอโอดีนทำให้ต่อมไทรอยด์ผลิตฮอร์โมนไทรอยด์ไม่เพียงพอกับความต้องการ อาจเกิดความผิดปกติของพัฒนาการทางสมองของลูกน้อยในครรภ์ที่กำลังเติบโตได้ค่ะ หากแม่ได้รับไอโอดีนไม่เพียงพอ ประสิทธิภาพการทำงานของต่อมไทรอยด์จะต่ำกว่าปกติ อาการขาดไอโอดีนมักจะพบในช่วงที่แม่ตั้งครรภ์ช่วงแรก ๆ จึงเสี่ยงที่เด็กจะคลอดก่อนกำหนด สาเหตุของการแท้ง และทารกในครรภ์มีความผิดปกติทางระบบประสาท

เนื่องจากหญิงตั้งครรภ์หลายคนมีภาวะขาดไอโอดีนระหว่างตั้งครรภ์ ต่อมไทรอยด์ต้องทำงานหนักขึ้นเพื่อผลิตฮอร์โมนไทรอยด์ให้เพียงพอ ส่งผลให้ต่อมมีขนาดโตขึ้น เรียกว่าโรคคอพอก วิธีป้องกันดีที่สุดคือการเสริมไอโอดีนตั้งแต่ก่อนการตั้งครรภ์ค่ะ องค์การอนามัยโลก (WHO) รวมถึงกองทุนเด็กแห่งสหประชาชาติ (UNICEF) และสภานานาชาติเพื่อการควบคุมโรคขาดสารไอโอดีน (ICCIDD) แนะนำว่าคุณแม่ตั้งครรภ์ควรบริโภคไอโอดีนมากกว่า 250 ไมโครกรัมต่อวัน เมื่อเทียบกับผู้หญิงปกติที่ควรได้อยู่ที่ 150 ไมโครกรัมต่อวัน

หญิงตั้งครรภ์จะป้องกันภาวะขาดไอโอดีนได้อย่างไร วิธีได้รับสารไอโอดีนไม่ได้มาจากการรับประทานอาหารเพียงอย่างเดียว แม่ท้องต้องการเสริมไอโอดีนเพิ่มจากปกติ 100-200 ไมโครกรัมต่อวัน หมายความว่าคุณแม่ต้องกินอาหารปริมาณมากทีเดียวจึงจะได้สารไอโอดีนเพียงพอในระหว่างตั้งครรภ์ แนะนำให้หาตัวช่วยเป็นเกลือเสริมไอโอดีนปรุงในอาหารและดื่มนมครึ่งลิตรถึง 1 ลิตรทุกวัน เพื่อได้รับไอโอดีนมากพอกับความต้องการ

ข้อควรรู้คือเกลือเสริมไอโอดีนไม่เหมือนกับเกลือทะเล เกลือทะเลทั่วไปจะมีไอโอดีนตามธรรมชาติไม่มากพอในระหว่างตั้งครรภ์นะคะ อาหารที่อุดมด้วยไอโอดีน ได้แก่ อาหารทะเลและสาหร่าย เช่น สาหร่ายเคลป์ และสาหร่ายโนริ รวมถึงไข่ไก่, ชีส และผลิตภัณฑ์ทำจากนม

ความสำคัญของไอโอดีน

เด็กแรกคลอด

ไอโอดีนเป็นสารอาหารสำคัญต่อการทำงานโดยรวมในร่างกายคนเรา โดยเฉพาะในระหว่างตั้งครรภ์ ร่างกายต้องการไอโอดีนเพิ่มเพื่อสร้างอวัยวะและพัฒนาการทางสมองของทารกในครรภ์แม่ หากได้รับสารไอโอดีนไม่เพียงพออาจทำให้เด็กพิการและมีระดับ IQ ต่ำกว่าปกติ ซึ่งเป็นปัญหาทางด้านสาธารณสุขของไทยมาหลายสิบปีก่อนหน้าที่จะมีการผลิตเกลือเสริมไอโอดีนค่ะ นอกจากนี้ยังมีการศึกษาพบว่าในช่วงตั้งครรภ์ ไตซึ่งเป็นอวัยวะที่ขับของเสียจะมีการขับแร่ธาตุไอโอดีนออกจากร่างกายมากกว่าปกติ แม่ท้องจำเป็นต้องเสริมสารไอโอดีนเข้าไปมากกว่าปกติ โดยสารไอโอดีนที่แม่ได้รับจะส่งผ่านทางรกไปสู่ลูกน้อยค่ะ

แนวทางการเสริมไอโอดีที่เหมาะสมคือเริ่มกินยาเม็ดเสริมไอโอดีนก่อนตั้งครรภ์ประมาณ 5 เดือน การขาดไอโอดีนในช่วงตั้งครรภ์จะส่งผลให้เกิดความผิดปกติอยู่ 2 ส่วน ส่วนแรกเกิดกับทารก ส่วนที่ 2 เกิดกับคุณแม่ได้ค่ะ

ความผิดปกติที่เกิดกับทารก ได้แก่

• เด็กเสียชีวิตตั้งแต่อยู่ในท้อง
• เด็กแรกคลอด ออกมาแล้วเสียชีวิตตั้งแต่แรกเกิด
• เด็กปัญญาอ่อน
• ต่อมไทรอยด์ของเด็กไม่ทำงานตั้งแต่แรกเกิด
• เด็กมีน้ำหนักตัวน้อย พัฒนาการช้ากว่าวัย และดูดนมแม่ได้น้อย
• เด็กมีภาวะกล้ามเนื้ออ่อนแรง
• ระดับสมองต่ำกว่าเกณฑ์มาตรฐาน

ความผิดปกติที่เกิดกับแม่ตั้งครรภ์ คือ

• ต่อมไทรอยด์ทำงานไม่ดี
• มีอาการอ่อนเพลียอย่างมาก
• เป็นโรคคอหอยพอก
• เสี่ยงต่อการเป็นโรคมะเร็งบางชนิดมากขึ้น คือ มะเร็งเต้านมและมะเร็งกระเพาะอาหาร

วิธีการเสริมไอโอดีนให้แม่ตั้งครรภ์ มีดังนี้

• กินอาหารทะเล ซึ่งมีไอโอดีนโดยธรรมชาติมากกว่าเนื้อสัตว์ที่อยู่บนบก
• เติมซอสที่มีไอโอดีนเพิ่มเช่น น้ำปลา ซอสถั่วเหลือง
• กินยาเสริมไอโอดีน ซึ่งแพทย์จะเป็นผู้จ่ายให้

แม้ว่าจะคลอดลูกแล้ว ในช่วงให้นมบุตร คุณแม่ก็ยังจำเป็นต้องได้รับไอโอดีนเสริมอย่างต่อเนื่องด้วยนะคะ เพราะว่าอาหารที่ลูกได้รับคือน้ำนมแม่ จึงต้องเสริมไอโอดีนช่วยในการเสริมสร้างสติปัญญา เด็กยังต้องได้รับไอโอดีนปริมาณเพียงพอไปจนถึงอายุประมาณ 2 ปี คนปกติจะมีไอคิวระดับ 90-120 แต่ถ้าเด็กขาดไอโอดีนจะมีไอคิวโดยเฉลี่ยเพียง 81 แสดงว่าการขาดธาตุไอโอดีนเกี่ยวข้องโดยตรงกับพัฒนาการและความสามารถในการเรียนรู้

ประเทศไทยผลิตเกลือเสริมไอโอดีนเพื่อแก้ปัญหาเด็กเป็นโรคเอ๋อมาตั้งแต่ปี พ.ศ.2553 โดยกำหนดว่าเกลือที่ผลิตต้องมีไอโอดีนไม่น้อยกว่า 30 มิลลิกรัมต่อน้ำหนัก 1 กิโลกรัม ส่วนน้ำปลาซอสปรุงรสต่าง ๆ ต้องมีไอโอดีนไม่น้อยกว่า 2 มิลลิกรัม แต่ไม่เกิน 3 มิลลิกรัมต่อน้ำหนัก 1 ลิตร เพื่อป้องกันภาวะขาดไอโอดีน ขณะเดียวกันต้องควบคุมไม่ให้ปริมาณไอโอดีนมากเกินไปเพราะจะเสี่ยงต่อ ภาวะความดันโลหิตสูงระหว่างตั้งครรภ์ หากร่างกายได้รับไอโอดีนปริมาณสูงมาก อาจเกิดอาการระคายเคืองระบบทางเดินอาหาร เช่น มีอาการแสบร้อนในช่องปาก คลื่นไส้อาเจียน ปวดท้องมากอาจถึงขั้นหมดสติได้ค่ะ

คุณแม่ที่วางแผนตั้งครรภ์หรือกำลังให้นมบุตรสามารถติดตามอ่านข้อมูลเกี่ยวกับ อาหารสำหรับคุณแม่ตั้งครรภ์ รวมถึงในหัวข้ออื่น ๆ เพิ่มเติมจากเว็บไซต์ Huggies หากมีคำถามหรือข้อสงสัยเพิ่มเติม สามารถพูดคุยกับเราได้ที่ Facebook Huggies Thailand และอย่าลืม! กด สมัครสมาชิก เพื่อรับสินค้าทดลอง พร้อมรอรับข่าวสารและอัพเดตเทคนิคดี ๆ จากเรานะคะ

บทความที่คุณน่าจะชอบ

อาการปวดหลังในช่วงตั้งครรภ์
การตั้งครรภ์ 9/10/2020

อาการปวดหลังในช่วงตั้งครรภ์

อาการปวดหลัง ถือเป็นเรื่องปกติอย่างยิ่งของคุณแม่ตั้งครรภ์ โดยการปวดหลังบริเวณช่วงล่าง แน่นอนว่านอกจากจะส่งผลกระทบด้านจิตใจคุณแม่แล้วยังกระทบด้านอื่นๆ

เส้น Linea Nigra
การตั้งครรภ์ 9/10/2020

เส้น Linea Nigra

Linea Nigra คือเส้นแนวตั้งน้ำตาลหรือสีดำที่เกิดขึ้นกลางท้องของคุณแม่ในช่วงตั้งครรภ์ ประมาณ 75% ของผู้หญิงที่ตั้งครรภ์จะเกิดเส้นแนวตั้งบนหน้าท้อง

pregnancy-planning
เตรียมเป็นแม่ 3/26/2020

การวางแผนตั้งครรภ์

ว่าที่คุณแม่กำลังวางแผนตั้งครรภ์อยู่รึเปล่าคะ? สิ่งที่ควรตรวจสอบต่อไปนี้เป็นคำแนะนำดีๆ ที่ช่วยให้ว่าที่คุณแม่วางแผนเตรียมพร้อมให้ดีกันค่ะ

บทความที่คุณน่าจะชอบ