ข้อควรรู้เกี่ยวกับการมีลูกแฝด

คนส่วนใหญ่มีมุมมองเรื่องการมีลูกแฝดแตกต่างกันไป คุณพ่อคุณแม่บางคู่อาจจะคิดว่าดีนะ ได้เลี้ยงลูก ๆ เติบโตไปพร้อมกัน แต่บางคู่อาจไม่อยากมีลูกแฝด เพราะการเลี้ยงดูเด็กฝาแฝดจะเหนื่อยเป็นสองเท่า เป็นเรื่องยากที่จะอธิบายให้คุณแม่ที่ตั้งท้องทีละคนให้เข้าใจถึงความลำบากได้ค่ะ

ฝาแฝดเป็นเรื่องปกติหรือไม่

พูดกันตามหลักวิทยาศาสตร์แล้วคนเรามีโอกาสตั้งครรภ์แฝดได้บ่อยกว่าที่เราคิดกันอีกนะคะ เพราะการตั้งครรภ์ครั้งเดียวแต่มีตัวอ่อนฝังตัวมากกว่าหนึ่งเป็นเรื่องธรรมดา แต่ธรรมชาติจะคัดสรรให้มีเพียงหนึ่งเดียวเท่านั้นที่มีชีวิตรอดต่อไปค่ะ

ฝาแฝดเกิดขึ้นได้อย่างไร

หากคุณแม่ต้องการศึกษาวิธี ทำ ลูกแฝดอย่างจริงจัง สิ่งสำคัญคือต้องเข้าใจก่อนนะคะว่าฝาแฝดเกิดขึ้นได้อย่างไร
โดยปกติจะมีฝาแฝด 2 แบบค่ะ คือแฝดแท้และแฝดเทียม แฝดแท้คือแฝดเหมือนที่เกิดจากการปฏิสนธิของไข่หนึ่งฟองและสเปิร์มหนึ่งตัว ตัวอ่อนแบ่งออกเป็นสองส่วนที่มีลักษณะเหมือนกันทุกอย่าง แฝดแท้จะอยู่ในรกและถุงน้ำคล่ำเดียวกันด้วยค่ะ
ส่วนแฝดเทียมคือแฝดที่เกิดจากการปฏิสนธิไข่ 2 ฟองและสเปิร์ม 2 ตัวนะคะ ตัวอ่อนทารกต่างฝังในมดลูกและเติบโตในรกของตัวเอง โดยแฝดเทียมจะไม่เหมือนกัน 100% แบบแฝดแท้ อาจจะเป็นคนเพศกันก็ได้ หน้าตารูปร่างจะดูคล้ายกันเหมือนเป็นพี่น้องที่คลอดตามกันมาแบบปกติ

กรรมพันธุ์แฝดถ่ายทอดในครอบครัวหรือไม่

ถ้าคนในครอบครัวคุณแม่เคยมีประวัติให้กำเนิดลูกแฝดมาก่อน มีความเป็นไปได้สูงที่จะคลอดลูกแฝดเหมือนกัน โดยเฉพาะทางฝ่ายแม่นะคะ จะถ่ายทอดต่อไปถึงลูกสาวด้วย แต่ก็ยังมีอีกหลายสาเหตุที่ทำให้ตั้งครรภ์แฝดได้ค่ะ

โอกาสตั้งครรภ์ลูกแฝดมีมากน้อยแค่ไหน

จากสถิติทั่วไปที่ผ่านมาในอดีตของประเทศไทยพบว่า การตั้งครรภ์แฝดสอง (Twin Pregnancy) เป็นกรณีที่พบได้บ่อยที่สุดในอัตรา 1 ต่อ 89 นั่นหมายความว่า ในจำนวนคุณแม่ที่มีครรภ์เดี่ยว 89 ราย จะพบครรภ์แฝดสอง 1 ราย ส่วนครรภ์แฝดสามจะพบได้ยากยิ่งขึ้นในอัตรา 1 ต่อ 892 หรือราว 1 ต่อ 7,921 ราย ส่วนแฝด 4 นี่ยิ่งยากมากขึ้นไปอีกราว 1 ต่อ 704,969[1] รายค่ะ

การตั้งครรภ์ลูกแฝดเกิดขึ้นได้อย่างไร

คุณแม่มีโอกาสตั้งครรภ์แฝดได้โดยไม่มีประวัติครอบครัวให้กำเนิดฝาแฝดมาก่อนนะคะ ถ้าไม่ได้เกิดจากกรรมพันธุ์แล้ว ฝาแฝดทั้งหมดที่เกิดจากปัจจัยอื่น ๆ จะเป็นแฝดต่างไข่ค่ะ การท้องแฝดตามธรรมชาติเกิดจากปัจจัยต่อไปนี้
• คุณแม่ที่ตั้งครรภ์ตอนอายุมากมีโอกาสท้องลูกแฝดมากกว่าแม่อายุน้อย เป็นเรื่องธรรมดาของคุณแม่ที่อายุมากกว่า 35 ปีค่ะ เนื่องจากผู้หญิงวัยใกล้หมดประเดือนมักจะเกิดการแปรปรวนของฮอร์โมน มีการตกไข่มากกว่าหนึ่งฟอง ระดับฮอร์โมนเอสโตรเจนสูงช่วยกระตุ้นการตกไข่ด้วย แต่มีโอกาสเกิดเฉพาะแฝดเทียมเท่านั้นนะคะ
• คุณแม่ที่ใช้ยารักษาภาวะมีบุตรยากจะกระตุ้นให้ไข่ตกมากกว่าหนึ่งฟอง หรือการทำเด็กหลอดแก้ว เป็นวิธี ทำ ลูกแฝดที่นิยมกันเพราะมีโอกาสสำเร็จสูงค่ะ
• จากกรรมพันธุ์จะมีโอกาสทำให้ตั้งครรภ์แฝดสูง ถ้าครอบครัวมีประวัติท้องแฝด คุณแม่ก็มีแนวโน้มที่จะมีลูกแฝดได้ค่ะ
• คุณแม่ที่มีลูกมาแล้วหลายคน ยิ่งทำให้มีไข่ตกมากขึ้น มีโอกาสตั้งครรภ์แฝดง่ายขึ้นค่ะ
• เกิดการตั้งครรภ์ระหว่างกินยาคุมกำเนิด มีโอกาสตั้งครรภ์แฝดได้เหมือนกันนะคะ
• คุณแม่ที่วางแผนตั้งครรภ์ทันทีหลังหยุดกินยาคุมกำเนิด เป็นช่วงที่ร่างกายกำลังปรับตัวภายใน 2 เดือนแรก จะขับฮอร์โมนมากกว่าปกติทำให้ตกไข่มากขึ้น มีโอกาสเกิดครรภ์แฝดสูงมากเลยค่ะสำหรับช่วงเวลานี้
• คุณแม่ที่เคยท้องลูกแฝดมาก่อน เป็นไปได้ที่จะมีลูกแฝดอีกนะคะ
• คุณแม่ที่มีน้ำหนักเพิ่มขึ้น แทนที่จะลดลง ทำให้มีดัชนีมวลกายสูงขึ้น (BMI) นักวิจัยบางท่านอ้างว่า ผู้หญิงที่มีค่าดัชนีมวลกายมากกว่า 30 มีโอกาสตั้งครรภ์แฝดมากขึ้น แต่เมื่อพิจารณาในแง่สุขภาพที่ดีระหว่างตั้งครรภ์ คุณแม่ควรมีดัชนีมวลกายประมาณ 20-25 หากมีมากถึงระดับ 30 ถือว่าอยู่ในข่ายน้ำหนักเกินหรือเป็นโรคอ้วน ซึ่งไม่ดีต่อสุขภาพของแม่และลูกในครรภ์
• ผู้หญิงรูปร่างสูงมีแนวโน้มตั้งครรภ์แฝดมากขึ้น
• คุณแม่ที่อยากมีลูกแฝดควรเริ่มรับประทานอาหารเสริมกรดโฟลิกอย่างน้อย 1 เดือนก่อนตั้งครรภ์ เป็นคำแนะนำทั่วไปสำหรับคุณแม่ที่วางแผนจะมีน้องค่ะ
• คุณพ่อที่อยากมีลูกแฝดควรรับประทานหอยนางรม เชื่อกันว่าเป็นยาโป๊เพิ่มพลังทางเพศ เพราะหอยนางรมอุดมด้วยแร่ธาตุสังกะสีช่วยให้อสุจิแข็งแรงว่ายเข้าไปเจาะไข่ได้มากกว่าหนึ่งฟอง โดยเฉพาะในช่วงไข่สุกควรรับประทานอาหารเสริม ผักใบเขียว ซีเรียล ขนมปังเมล็ดธัญพืช และจมูกข้าวสาลีช่วยเพิ่มโอกาสมีลูกแฝดได้ค่ะ
• ตัวคุณแม่เองมีฝาแฝดหรือมีพี่น้องเป็นฝาแฝด จะมีโอกาสท้องลูกแฝดตามกรรมพันธุ์ที่ถ่ายทอดกันทางฝ่ายแม่เท่านั้น ในขณะเดียวกันหากคุณพ่อมีกรรมพันธุ์แฝดอาจถ่ายทอดไปยังลูกสาวในอนาคตได้เช่นกันค่ะ • อาหารมีส่วนกระตุ้นให้ไข่ตกหลายฟองด้วยนะคะ เช่น มันเทศ มันสำปะหลัง และอาหารที่มีกรดโฟลิค กระตุ้นการทำงานของรังไข่และเป็นสาเหตุให้คุณแม่ตั้งครรภ์ลูกแฝดมากขึ้น
• คุณแม่ที่ยังให้นมแม่กับลูกคนปัจจุบันอย่างต่อเนื่อง จนถึงเวลาที่วางแผนจะมีลูกคนที่สองร่างกายของคุณแม่จะผลิตฮอร์โมนโรแลคตินเพื่อผลิตน้ำนมเลี้ยงทารก จะมีโอกาสได้ลูกแฝดมากกว่าคุณแม่ที่ไม่ได้ให้นมลูกในช่วงนั้นนะคะ แม้ว่าผู้หญิงบางคนจะไม่มีไข่ตกและไม่มีรอบเดือนตลอดเวลาที่ให้นมลูก การตั้งครรภ์แฝดในช่วงนี้อาจเกิดขึ้นเฉพาะบุคคลเท่านั้นค่ะ

ข้อเท็จจริงเกี่ยวการตั้งครรภ์แฝด

  อยากได้ลูกแฝดต้องทำอย่างไร ทุกวันนี้คุณพ่อคุณแม่หลายคนยังมีความเชื่อผิด ๆ เกี่ยวกับการมีลูกแฝดนะคะ เรามาดูข้อเท็จจริงกันทีละหัวข้อค่ะ
• การตั้งครรภ์แฝดจะข้ามรุ่นได้หรือไม่ พันธุกรรมฝาแฝดไม่ได้มีกฎตายตัวนะคะ หลายปัจจัยข้างต้นทำให้มีโอกาสท้องลูกแฝดโดยไม่มีการถ่ายทอดกันในครอบครัว และในความเป็นจริงคุณผู้หญิงทุกคนมีโอกาสตั้งครรภ์แฝดได้ค่ะ
• การรับประทานอาหารที่มีคุณค่าทางโภชนาการสูง โดยเฉพาะนมและเนื้อสัตว์มีส่วนช่วยในการตกไข่หรือไม่ ยังไม่มีข้อพิสูจน์เรื่องนี้นะคะ แต่เชื่อว่าการรับประทาน มันเทศ มันสำปะหลัง นม และอาหารที่มีกรดโฟลิกสูง เช่น อะโวคาโด ผักโขม หน่อไม้ฝรั่ง และบรอคโคลี่ อาจเพิ่มโอกาสตั้งครรภ์แฝดได้ด้วยค่ะ
• การแพทย์ทางเลือกช่วยเพิ่มโอกาสตั้งครรภ์แฝดได้ เรื่องนี้ไม่มีข้อพิสูจน์ทางวิทยาศาสตร์นะคะ การฝังเข็ม, ธรรมชาติบำบัด, น้ำมันหอมระเหย, การนวดจัดกระดูก หรือบุปผชาติบำบัด แนะนำให้ปรึกษาแพทย์และใช้ยารักษาภาวะมีบุตรยากจะช่วยกระตุ้นการตกไข่ หรือการทำเด็กหลอดแก้วจะมีโอกาสท้องลูกแฝดสมความตั้งใจค่ะ

ว่าที่คุณพ่อคุณแม่สามารถอ่านข้อมูลในหัวข้ออื่นๆเพิ่มเติมจากเว็บไซต์ Huggies หากมีคำถามหรือข้อสงสัยเพิ่มเติม สามารถพูดคุยกับเราได้ที่ Facebook Huggies Thailand และอย่าลืม! กด สมัครสมาชิก เพื่อรับสินค้าทดลอง พร้อมรอรับข่าวสารและอัพเดตเทคนิคดีๆจากเรานะคะ

เอกสารอ้างอิง
1.หนังสือคู่มือตั้งครรภ์และเตรียมคลอด. “ครรภ์แฝด”. (ศ. (คลินิก) นพ.สุวชัย อินทรประเสริฐ)”. หน้า 230-237.

บทความที่คุณน่าจะชอบ

เตรียมเป็นแม่ 12/3/2019

ว่าที่คุณแม่มือใหม่ กับอาการคนท้อง

ผู้หญิงส่วนใหญ่มักไม่รู้ว่าตัวเองตั้งครรภ์และจะเริ่มรู้ตัวเมื่อเข้าสู่ช่วงสัปดาห์ที่ 6 แล้วเพราะบางคนไม่มีอาการคนท้องใดๆ เลยอาจจะยังไม่รู้ตัวในช่วงแรกค่ะ

เตรียมเป็นแม่ 12/4/2019

มีลูกยาก ปัญหาใหญ่สำหรับคู่รัก?

คู่รักบางคู่โชคดีมีลูกง่ายโดยไม่ต้องพยายามมากนัก แต่มีอีกหลายคู่ที่พยายามแล้วใช้เวลานานก็ไม่ตั้งครรภ์สักที มาดูกันว่ามีสาเหตุอะไรบ้างทำให้มีลูกยากค่ะ

พัฒนาการลูกน้อย 4/27/2019

ลูกน้อยวัย 4 เดือน

เมื่อครบสี่เดือน ทารกจะเริ่มมีบุคลิกเฉพาะ มีความเป็นตัวของตัวเองให้เห็นได้ชัดเจนขึ้น

บทความที่คุณน่าจะชอบ