การคลอดด้วยการผ่าตัดหรือการผ่าตัดคลอดหมายความว่าแพทย์จะทำคลอดเด็กด้วยการผ่าตัด ศัลยแพทย์จะผ่าตัดเปิดช่องท้องและมดลูก แล้วนำเอาเด็กออกมา
เหตุใดจึงทำเช่นนี้
หากคุณแม่ทราบล่วงหน้าว่าจะใช้วิธีผ่าตัดคลอด จะเรียกว่าการผ่าตัดแบบเลือกได้ คุณแม่สามารถตัดสินใจล่วงหน้าได้ว่าจะใช้วิธีผ่าตัดคลอดหรืออาจตัดสินใจในระหว่างที่เจ็บท้องคลอดก็ได้ โดยขึ้นอยู่กับความจำเป็นต่างๆ คุณอาจใช้วิธีผ่าตัดคลอดเนื่องจาก
- ศีรษะของเด็กใหญ่เกินไป หรือเชิงกรานของคุณทำให้เด็กคลอดยาก
- รกอยู่ต่ำมาก (เรียกว่าภาวะรกเกาะต่ำ) ซึ่งขวางทางออกของเด็ก
- มีแฝดสองหรือแฝดสาม
- มีอาการแทรกซ้อนต่างๆ เช่น เคยได้รับการผ่าตัดช่องคลอดมาก่อน
- เด็กอยู่ในท่าซึ่งทำให้คลอดตามธรรมชาติลำบากหรือคลอดไม่ได้เลย
คุณแม่อาจต้องผ่าตัดคลอดโดยไม่ได้วางแผนไว้ล่วงหน้า (เรียกว่าผ่าคลอดฉุกเฉิน) หลังจากที่เจ็บท้องแล้วเนื่องจาก
- เด็กตกอยู่ในภาวะขาดออกซิเจน) และการเจ็บท้องคลอดของคุณแม่ยังไม่ถึงระยะที่จะใช้คีมช่วยดึงหรือใช้เครื่องดูดสุญญากาศช่วยในการคลอดได้ (คลิกที่นี่ เพื่ออ่านคำอธิบายของสิ่งเหล่านี้)
- คุณแม่มีภาวะที่เรียกว่าครรภ์เป็นพิษหรือความดันโลหิตสูงอย่างรุนแรงในระหว่างตั้งครรภ์ซึ่งอาจก่อให้เกิดความเสี่ยงต่อเด็กได้ ความดันโลหิตสูงในระหว่างตั้งครรภ์เป็นภาวะรุนแรงที่เกิดขึ้นกับการตั้งครรภ์และสามารถส่งผลกระทบต่อทั้งแม่และเด็กได้ หากอาการพัฒนาไปเป็นครรภ์เป็นพิษ อาจต้องทำคลอดโดยเร็วหากเข้าข่ายดังต่อไปนี้
- คุณแม่มีอาการป่วยอย่างเฉียบพลันหรือมีความดันโลหิตสูงมาก
- การเจ็บท้องคลอดคืบหน้าไปช้ามาก
- คุณแม่เหนื่อยล้าเกินไป
- เด็กคลอดออกมาได้ยากเพราะท่าทางหรือตำแหน่งของเขา และคุณแม่ไม่ทราบมาก่อน
สิ่งที่เกิดขึ้น
คุณแม่จะได้รับยาชาทางไขสันหลังหรือทางช่องเหนือไขสันหลังซึ่งจะให้คุณแม่รู้สึกตัวอยู่ตลอดเวลาแต่ไม่รู้สึกถึงการ
ผ่าตัด หรืออาจได้รับยาสลบ ก่อนอื่นศัลยแพทย์จะผ่าตัดเปิดช่องท้อง แล้วจากนั้นจึงผ่าตัดเปิดมดลูก โดยกรีดเป็น
เส้นเหนือเส้นขนในบริเวณนั้น คุณแม่อาจรู้สึกได้ถึงแรงดึงบ้างเมื่อดึงเด็กออก ซึ่งบางครั้งอาจดึงด้วยมือ บางครั้งอาจ
ใช้คีมช่วยดึง จากนั้นสายสะดือจะถูกตัดและหนีบไว้ แล้วแพทย์ก็จะส่งตัวเด็กให้คุณแม่ (นอกจากว่าคุณแม่จะอยู่
ภายใต้ฤทธิ์ยาสลบ) ต่อไปรกและเยื่อหุ้มเซลล์จะถูกขับออกมาและแพทย์ก็จะเย็บแผลให้ การผ่าตัดนำเด็กออกมานี้
จะใช้เวลาประมาณ 10 นาที และใช้เวลาประมาณ 30 นาทีในการเย็บแผลหลังคลอด หลังการผ่าตัดคลอดแล้ว คุณ
แม่จะรู้สึกเหนื่อยมากเป็นเวลาสองสามวัน และอาจรู้สึกปวดบ้าง โดยเฉพาะจากลม เช่นเดียวกับการผ่าตัดหน้าท้อง
ทั่วไป นอกจากนี้ การหัวเราะหรือการไอก็ทำได้ไม่สะดวกด้วยเช่นกัน แพทย์จะจ่ายยาแก้ปวดบางชนิดที่ปลอดภัยใน
ระหว่างให้นมบุตรแก่คุณแม่
ถาม หากมีบุตรอีกหนึ่งคน ฉันจะต้องใช้วิธีผ่าตัดคลอดหรือไม่
ตอบคงจะไม่ นอกจากว่ามีเหตุผลที่ทำให้ต้องใช้วิธีผ่าตัดคลอดอีก หรือหากเด็กตัวใหญ่แต่อุ้งเชิงกรานคุณแม่เล็ก
แต่การขอความเห็นเกี่ยวกับเรื่องนี้จากแพทย์ท่านอื่นร่วมด้วยก็ดีไม่น้อย เนื่องจากการวินิจฉัยไม่ได้แน่นอนเสมอไป
เมื่อคุณแม่เริ่มเจ็บท้องคลอด จะมีความเสี่ยงน้อยมากที่รอยแผลเป็นที่มดลูกจะแยกออก แต่ด้วยการดูแลที่เหมาะสม
แพทย์จะสังเกตเห็นถึงจุดนี้ก่อนที่จะเกิดปัญหา
หลังการผ่าตัดคลอด
ในวันแรกๆ คาดได้เลยว่าจะคุณแม่จะต้องรู้สึกเหนื่อยล้า และจะต้องอยู่ในโรงพยาบาลนานกว่าคุณแม่ที่คลอดตามธรรมชาติหนึ่งถึงสองวัน ต่อไปนี้คืออาการที่คาดว่าคุณแม่น่าจะรู้สึก
- รู้สึกไม่สบายจากอากาศที่กักอยู่ในท้อง
- รู้สึกเจ็บท้องบริเวณที่เย็บแผล
- การหัวเราะหรือไออาจทำให้รู้สึกเจ็บได้ (คุณแม่จะได้รับการสาธิตให้ดูว่าจะประคองรอยแผลอย่างไรในเวลาที่หัวเราะหรือไอเพื่อหลีกเลี่ยงแรงกดที่แผลที่อาจเกิดขึ้น)
- ต้องการความช่วยเหลือในการจัดท่าทางของลูกน้อยในเวลาป้อนนมครั้งแรก เพื่อที่จะได้กอดเขาอย่างสบายในท่าอุ้มลูกขวางตัวคุณแม่ วางไว้ข้างตัวคุณแม่หรือท่านอน
- ในตอนแรกอาจมีการต่อท่อระบายเลือดขนาดเล็กซึ่งจะระบายเลือดที่อาจคั่งอยู่บริเวณใต้แผล ซึ่งท่อนี้จะถูกถอดออกภายในหนึ่งหรือสองวัน นอกจากนี้ คุณแม่ยังอาจได้รับน้ำเกลือผ่านทางเส้นเลือดที่แขน เพื่อชดเชยของเหลวที่เสียไป ในช่วงแรก คุณแม่อาจไม่สามารถลุกขึ้นเพื่อไปปัสสาวะได้ และอาจต้องใส่สายปัสสาวะหรือไม่ก็อาจใช้ถาดรองปัสสาวะก็ได้
คุณจะรู้สึกอย่างไร
บางครั้ง คุณแม่หลายท่านรู้สึกผิดหวังที่ต้องใช้วิธีผ่าตัดคลอด โดยเฉพาะเมื่อคุณแม่ไม่ได้คาดการณ์ไว้ล่วงหน้า
หลังจากนั้น หากลูกปกติดี คุณแม่ก็อาจรู้สึกผิดที่มีความผิดหวัง เพื่อนๆ และครอบครัวอาจคิดว่าสิ่งที่ควรกังวลเพียง
อย่างเดียวก็คือสุขภาพของเด็กและหากเขาปกติดีแล้ว ทำไมถึงต้องกังวลกับวิธีที่เขาออกมาดูโลกด้วยล่ะ
แต่คุณแม่อาจรู้สึกว่าทำอะไรบางอย่างพลาดไป ดังนั้น จึงควรพูดคุยความรู้สึกเหล่านี้กับคุณสามี กับพยาบาลและกับคุณแม่ท่านอื่นๆ ที่ได้รับการผ่าตัดทำคลอด เมื่อเวลาผ่านไป คุณแม่อาจยอมรับในสิ่งที่ไม่เป็นไปตามที่วางแผนไว้ ดังเช่นที่เกิดกับหลายๆ สิ่งในชีวิต หากคุณแม่ไม่ทราบว่าทำไมตัวเองถึงต้องใช้วิธีผ่าตัดทำคลอด ก็ควรถามคุณหมอ เพราะนั่นจะช่วยในด้านความรู้สึกและทำให้คุณแม่รู้สึกดีขึ้นได้
เคล็ดลับของคุณแม่ ‘หลังการผ่าตัดทำคลอดแล้ว ฉันรู้สึกสบายขึ้นเมื่อใส่กางเกงในเอวสูงแบบที่ขอบกางเกงสูงขึ้นมาถึงเอว แบบที่สั้นกว่านั้นจะทำให้ขอบถูกับรอยเย็บที่หน้าท้องได้’
